U okviru programa „Napredovanje ka Agendi 2030 kroz upravljanje i održivi rast (SDG 2030 BiH)“, zajedničkog programa Ujedinjenih nacija u Bosni i Hercegovini, koji finansira Švedska, a provode UNDP, ILO, IOM i UNICEF pod koordinacijom rezidentne koordinatorice Ujedinjenih nacija u Bosni i Hercegovini, Privredna komora Federacije BiH je, u partnerstvu s Razvojnim programom Ujedinjenih nacija u BiH (UNDP), a uz stručnu podršku tima GS1 BiH, uspješno realizovala prvu fazu testiranja i izrade Digitalnog pasoša proizvoda (DPP).
Ova inicijativa predstavlja ključni korak u jačanju kapaciteta domaće privrede, prvenstveno izvozno orijentisanih kompanija, za predstojeće regulatorne zahtjeve Evropske unije, posebno u domenu zelene i digitalne transformacije proizvodnih kompanija, čija će konkurentnost u budućnosti sve više zavisiti od sposobnosti da osiguraju transparentnost i dostupnost podataka o svojim proizvodima.
Šta je Digitalni pasoš proizvoda (DPP) i zašto stiže?
Novi evropski regulatorni okvir za ekodizajn održivih proizvoda (ESPR – Ecodesign for Sustainable Products Regulation) mijenja dosadašnju praksu i postepeno obavezuje proizvođače da uvedu Digitalni pasoš proizvoda (DPP) za različite prioritetne grupe proizvoda.
DPP predstavlja digitalni alat čija je svrha osigurati potpunu transparentnost i sljedivost tokom čitavog životnog ciklusa proizvoda – od porijekla sirovina i materijalnog sastava, preko ekološkog otiska i učešća recikliranih materijala, pa sve do uputa za održavanje, popravku i konačno odlaganje.
Za bh. kompanije koje izvoze na tržište EU, pravovremeno usvajanje DPP-a više nije samo pitanje ekološke osviještenosti već direktan uslov za zadržavanje pristupa evropskom tržištu i očuvanje konkurentnosti u lancima snabdijevanja.
Uspješno testiran pilot-projekat u tekstilnom sektoru
Kako bi se teoretski zahtjevi EU regulative preveli u praktično i primjenjivo rješenje, pokrenut je pilot-projekat u tekstilnom sektoru, u kojem je kao vodeća kompanija učestvovala domaća kompanija Alma Ras d.o.o. Olovo. Tekstilni sektor odabran je kao jedan od prioriteta zbog svoje izvozne usmjerenosti i brze izloženosti novim pravilima EU, ali i zbog prioriteta Strategije razvoja industrije tekstila, odjeće, kože i obuće u FBiH.
U okviru pilota ostvareni su ključni rezultati:
- Analiza proizvodnih procesa i podataka: Izvršena je procjena spremnosti internih sistema kompanije, mapirani su izvori podataka (ERP sistemi, certifikati, sastav materijala) te identifikovane tačke u lancu snabdijevanja gdje je potrebno dodatno uvezivanje s dobavljačima.
- Razvijeni funkcionalni pilot-pasoši: Na primjeru dva stvarna proizvoda kompanije Alma Ras (muška pidžama i ženski donji veš) kreirani su i objavljeni prvi funkcionalni modeli Digitalnog pasoša proizvoda u BiH.
- Šabloni za više industrijskih sektora: Pored tekstilne industrije, pripremljeni su i demo-šabloni prilagođeni našem jeziku za sektor namještaja, metalnu industriju te IKT opremu, koji će služiti za edukaciju i treninge kompanija u drugim industrijama.
Širenje podrške na domaću privredu
Iskustva stečena kroz ovaj pilot-projekat poslužit će kao osnova za daljnje aktivnosti PKFBiH i partnera, usmjerene na podršku kompanijama kako bi se olakšali strukturiranje podataka i proces digitalne transformacije, s potencijalom za širenje na druge industrije.
Testni model pokazao je da bh. industrija ima potencijal i kvalitet, a uvođenje Digitalnog pasoša proizvoda omogućit će domaćim kompanijama da svoju predanost kvalitetu i održivosti dokažu i transparentno prikažu kupcima i partnerima širom Evrope.
Ukoliko ste predstavnici kompanija i zanimaju vas teme vezane za DPP, možete kontaktirati projektni tim Privredne komore FBiH:
Jasmina Zejnilagić
E-mail: j.zejnilagic@kfbih.com
Almin Malisević
E-mail: a.malisevic@kfbih.com
Ili putem telefona: +387 33 566 313
